Aanpak Eenzaamheid Opsterland voorbeeld andere gemeenten?!

Zes jaar geleden vroeg gemeente Opsterland aan Timpaan Welzijn onderzoek te doen naar eenzaamheid. Die opdracht nam ik graag aan. Tijdens mijn studie Sociale Gerontologie volgde ik hierover veel colleges. Die kennis kon ik goed gebruiken om een integrale aanpak eenzaamheid te ontwikkelen. En een actieplan om eenzaamheid te voorkomen.

Maar die aanpak kwam er niet vanzelf. Al jaren trekken gemeente, vrijwilligersorganisaties, professionele instellingen samen op en investeren hier veel tijd en energie in. Tijdens het landelijke eenzaamheidscongres van Coalitie Erbij in september ga ik over die aanpak iets vertellen.

Wat is integrale aanpak?

Integrale aanpak houdt in dat er sprake is van een gezamenlijke visie en aanpak die breed gedragen wordt.

overhandiging eerste signaleringskaart aan wethouder Wietze Kooistra (mei 2012)

overhandiging eerste signaleringskaart aan wethouder Wietze Kooistra (mei 2012)

Centraal staat een signaleringskaart met een praktisch verwijssysteem. Voor specifieke doelgroepen wordt een apart plan van aanpak gemaakt.

Eenzaamheid los je niet op met activiteiten

Eenzaamheid is iets heel persoonlijks en komt op alle leeftijden voor. Nog te vaak wordt voorbijgegaan aan wat degene zelf graag wil. Dan worden er goedbedoeld koffieochtenden georganiseerd, maar dat lost niet op dat jij een partner mist. Het vraagt juist om een individuele aanpak en een persoonlijk plan gebaseerd op eigen regie.

Kennisdeling is belangrijke basis

Wanneer je iets wilt doen aan eenzaamheid moet je weten wat eenzaamheid is, bij wie het voorkomt, hoe je signaleert en weten wat wel en vooral wat niet werkt. Daarom besteden we in Opsterland continu veel aandacht aan voorlichting en training van vrijwilligers en professionals. We organiseren workshops over signaleren en samenwerking en leiden vrijwilligers op tot netwerkcoaches.

Ik ontwikkelde samen met de NHL (Noordelijke Hogeschool Friesland) een training aanpak eenzaamheid die door een breed samengestelde cursusgroep van wijkverpleegkundigen, sociaal werkers, het gebiedsteam en vrijwilligers werd gevolgd.

Nieuwe methodes en projecten
We ontwikkelen ook allerlei nieuwe projecten gericht op preventie. In Gorredijk is Buur & Co dat gericht is op samenredzaamheid in de buurt. Het project Welzijn op Recept staat in de steigers. Opbouwwerkers en wijkverpleegkundigen bezoeken samen appartementen waar senioren wonen en gaan in gesprek over eenzaamheid.

Wijnjewoude is als pilotdorp met het thema eenzaamheid bezig en organiseert in de Kom Erbij Week voor het dorp een symposium over saamhorigheid en eenzaamheid. Ook organiseerde zij in de stille periode van de zomer voor senioren een High Coffee.

Gemeente Opsterland goed voorbeeld voor andere gemeenten

We zijn nu bezig met de borging van de aanpak. Al die jaren heb ik als projectleider integrale aanpak eenzaamheid met heel veel plezier samengewerkt met de gemeente Opsterland en andere organisaties. Ik vind het geweldig dat de gemeente Opsterland tot nu toe zoveel heeft geïnvesteerd in dit project. Daar kunnen nog heel veel gemeenten een voorbeeld aan nemen!

Willie Oldengarm is als projectleider Integrale Aanpak Eenzaamheid werkzaam bij Timpaan Welzijn en werkt als zelfstandig adviseur gespecialiseerd in eenzaamheid.

 

Deze blog verscheen in de Week tegen Eenzaamheid op de site van Sociaal Werk Nederland.

 

Stappenplan eenzaamheid/nietpluis

Stappenplan eenzaamheid/nietpluis

Meer informatie over het door mij ontwikkelde Stappenplan eenzaamheid / niet pluis en de signaleringskaart vindt u hier.

 

 

Wie nodig jij uit deze zomer?

Zomeractie Coalitie Erbij

Zomeractie Coalitie Erbij

De landelijke actie van Coalitie Erbij “Wie nodig jij uit deze zomer?”  is weer begonnen. Het roept mensen op om iemand uit te nodigen die niet zoveel de deur uit komt.

Of iemand die je het oog bent verloren. Voor een bezoek of om samen op pad te gaan. Vorig jaar wijdde ik hier een column aan.

 

Ik vertelde dat ik van plan was om mijn tante uit te nodigen in de zomervakantie om bij mijn moeder op bezoek te gaan. Helaas kwam vorig jaar van mijn idee niets terecht omdat mijn moeder overleed voordat ik het plan ten uitvoer kon brengen.

Wie ga ik nu uitnodigen?

Ik bezoek al meer dan twintig jaar dezelfde kapper in De Wijk. Het kappersbezoek werd bijna altijd afgesloten met een bakje koffie “doen” bij een familie die pal tegenover de kapper woonde. Ik kende de familie goed van de tijd dat ik in De Wijk werkte en mijn kantoor aan hun huis grensde. Zij leefden altijd met iedereen mee.

Geheel onverwacht overleed de man des huizes aan een hartaanval. Een paar jaar daarna werd de echtgenote door een beroerte getroffen. Zij verhuisde noodgedwongen op vrij jonge leeftijd naar een verzorgingshuis.

Sindsdien had ik haar niet meer gezien. Totdat ik haar zomaar ineens bij mijn kapper tegenkwam. Het was een emotionele ontmoeting.

Binnenkort ga ik bij haar op bezoek. Om de banden weer aan te halen en bij te praten. En ik weet zeker dat het niet bij dat ene bezoekje blijft.

En wie nodig jij uit?

Vrijwilligers in Wijnjewoude actief voor Wie nodig jij uit?

Vrijwilligers in Wijnjewoude actief voor Wie nodig jij uit?

Coalitie Erbij kent 20 koploperplaatsen die extra aandacht besteden aan een (integrale) aanpak van eenzaamheid. De gemeente Opsterland is een van hen. Samen met Timpaan Welzijn en de dorpen maken ze hier werk van. Zo gaan mensen van de werkgroep eenzaamheid/saamhorigheid van Wijnjewoude op pad om inwoners uit hun dorp op te roepen in de zomer iemand uit te nodigen. En zij delen zelf in samenwerking met Thuiszorg kaarten uit om ouderen in de zomer uit te nodigen voor een “hi Coffee”.

Wie volgt?

Je kunt vanaf de website http://www.wienodigjijuit.nl/ een e-kaartje sturen of kaarten bestellen. Maar je kunt natuurlijk ook gewoon de telefoon pakken en direct een afspraak met iemand maken! Gewoon doen dus.

Deze column verschijnt in verkorte versie op 14 juli in de SA!

Informatiemarkt ToekomstWonen.Nu groot succes

IMG_1293 logo toekomstwonen.nu

Op zaterdag 5 maart was er veel belangstelling voor de informatiemarkt ToekomstWonen.Nu . Bijna 1000 personen waren die dag naar het Linde College te Wolvega gekomen. Alle 60 plussers uit de gemeente Weststellingwerf waren persoonlijk door de gemeente uitgenodigd met als doel ze (vroegtijdig) na te laten denken  welke acties ze kunnen ondernemen om zo lang mogelijk veilig en comfortabel te kunnen blijven wonen.

De senioren konden kennismaken met allerlei diensten op het terrein van wonen, zorg, welzijn, veiligheid , beweging, technologie en domotica. Er werden negen lezingen en workshops verzorgd. Ruim veertig bedrijven en instellingen werkten aan de informatiemarkt mee.Ik was betrokken bij de workshop Prettig ouder worden in je eigen dorp en de actie Eenzaamheid. Wat doe jij eraan?

‘ToekomstWonen.nu’ is een initiatief van de verenigingen van Plaatselijk Belang van de dorpen De Hoeve, Oldeholtpade, Nijeholtpade, Oosterstreek en Zandhuizen. De organisatie draaide volledig op vrijwilligers. Drijvende kracht achter de organisatie is Trijntje Köhler.  Ik heb jarenlang met haar samengewerkt toen zij nog als beleidsmedewerker woonservicegebieden bij de gemeente Opsterland werkte. Zij is nu gepensioneerd en woont in de gemeente Weststellingwerf . In 2014 was zij nauw betrokken bij een zelfde soort evenement in Beetsterzwaag.

Winteractie Wat doe jij tegen eenzaamheid ?

Actie Eenzaamheid. Wat doe jij eraan?

Actie Eenzaamheid. Wat doe jij eraan?

Trijntje Köhler had mij benaderd met de vraag of ik mogelijkheden zag op de informatiemarkt aandacht te besteden aan het thema eenzaamheid. Wij hebben er toen voor gekozen ons aan te sluiten bij de landelijke winteractie Eenzaamheid. Wat doe jij er aan ?  van Coalitie Erbij.

 

Het thema zou ik ook aankaarten tijdens de workshop Prettig Ouder worden.

Tijdens de informatiemarkt gingen medewerkers van Timpaan Welzijn in gesprek met bezoekers over het onderwerp eenzaamheid. Bezoekers kregen de gelegenheid op te schrijven wat te doen tegen eenzaamheid. Er werden die dag behoorlijk wat tips verzameld. Ook  het Netwerk tegen dementie Tinz deed hier actief aan mee en haalde mensen over iets op te schrijven. Timpaan Welzijn gaat alle tips nog op een rijtje zetten en publiceert daarna de uitkomsten,

Veel belangstelling voor workshop Prettig ouder worden

workshop prettig ouder wordenSamen met ouderenadviseur Wiesje Evers verzorgde ik de workshops Prettig ouder worden in je eigen dorp. We waren blij verrast dat hiervoor veel belangstelling bleek te zijn. Tijdens de workshop ging ik in gesprek met de deelnemers welke factoren van belang zijn om prettig ouder te worden. Tijdens mijn studie Sociale Gerontologie heb ik mij veel met dit onderwerp bezig gehouden.

De 3 G´s: Geschikt wonen, Garantie op zorg en Gezelligheid
Ik vertelde de deelnemers dat uit onderzoek naar voren is gekomen dat er sprake is van de zogenaamde 3 G´s die bijdragen aan het prettig wonen : Geschikt wonen (dat is inclusief de woonomgeving), Garantie op zorg en Gezelligheid. En dat met name het hebben van de gezelligheid of het hebben van betekenisvolle contacten de belangrijkste van de drie factoren  is die bijdraagt aan prettig wonen.

Wat is de beste remedie tegen eenzaamheid?
Ook gingen we in gesprek met elkaar over de vraag wat de beste remedie is tegen eenzaamheid.  Uit onderzoek blijkt dat in de gemeente Weststellingwerf 34 % matig tot zeer eenzaam is. Ik haalde  een mooi interview met professor Theo van van Tilburg in de Telegraaf aan die daarin als belangrijkst advies zegt:

Op tijd zorgen dat je een gevarieerd sociaal netwerk hebt. Dus niet alleen maar mensen van je eigen leeftijd. Wezenlijke gesprekken kunnen hebben met gelijkgestemden, daar gaat het om. Als je zo’n netwerk op je tachtigste niet hebt, is het heel moeilijk, zo niet onmogelijk, het alsnog te gaan vormen (Telegraaf van 27 februari 2016)

De mensen droegen zelf ook allerlei oplossingen aan. Zo noemde men het doen van vrijwilligerswerk, het organiseren van laagdrempelige ontmoetingsactiviteiten in de dorpen of het samen koken. Maar het allerbelangrijkste vond men dat mensen er uiteindelijk zelf iets aan moeten doen. En degene die daar wat moeite mee heeft, zou daar hulp bij moeten krijgen.

Komt er een vervolg?

Het viel mij op dat de senioren zeer gericht naar de informatiemarkt waren gekomen en zich goed lieten informeren. Ik denk  dat het een goed idee zou zijn hier de komende tijd nog meer aandacht aan te besteden door bijvoorbeeld per dorp bijeenkomsten te beleggen dan wel een cursus Prettig wonen in je eigen dorp aan te bieden. Dit met als doel (ook andere) ouderen te ondersteunen hun eigen keuzes te maken en zelf  in actie te komen.

Grote pluim voor de organisatoren!

De informatiemarkt was een groot succes. Ik heb alleen maar lovende berichten gehoord van zowel de organisaties die mee hebben gedaan als de bezoekers. Alles was tot in de puntjes verzorgd. De organisatoren hebben een grote pluim verdiend.

 

Wijnjewoude kantelt

2015-04-04 13.09.37-1Enige weken geleden was ik te gast in Wijnjewoude. Plaatselijk Belang had de inwoners uitgenodigd  om nieuwe toekomstplannen te maken.

Ik  was gevraagd hen namens Timpaan Welzijn  te ondersteunen.

Acht jaar geleden had ik met het dorp een nieuwe methode ontwikkeld waarbij  dorpsbewoners  gezamenlijk met de gemeente en organisaties een toekomstvisie voor het dorp opstelden. Dat werd het IDOP genoemd. IDOP staat voor Integraal  DorpsOntwikkelingsPlan.  Meer informatie is te vinden in de Brochure IDOP Wijnjewoude .

Ik hield die avond een inleiding over de ontwikkelingen die op het dorp afkomen en betrok hierbij het nieuwste boek van Jan Rotmans “Verandering van tijdperk. Nederland kantelt”. Rotmans is professor in de transitiekunde. Hij trekt volle zalen met zijn verhaal dat de samenleving transformeert naar een waarin de bestaande machtsverhoudingen radicaal op de kop worden gezet. Steeds meer burgers nemen zelf het heft in handen. Een voorbeeld: de zorg- en energiecoöperaties die als paddenstoelen uit de grond verrijzen. Of Buurtzorg die de zorg weer dicht bij de mens organiseert.

Ik vertelde mijn toehoorders dat Wijnjewoude op de keper beschouwd niet zoveel meer hoeft te leren van Rotmans. Eigenlijk heeft Wijnjewoude acht jaar geleden al met de IDOP een start met de kanteling gemaakt. Hoeveel mooie initiatieven zijn vanaf dat moment niet van de grond gekomen. En Wijnjewoude krijgt nu ook haar eigen energiecoöperatie. Hoeveel nieuwe initiatieven zullen er na vanavond nog weer bijkomen?

Ik ben best wel een beetje trots op dit dorp en vind het mooi om de bewoners bij het vervolg weer een stukje verder te mogen helpen.

 

Deze column is 27 januari in Sa! geplaatst.

Wil je je meer verdiepen in de ideeën van Jan Rotmans en Nederland kantelt? Ga dan naar de site Nederland kantelt of bekijk een opname van Tegenlicht die in een serie aandacht besteedt aan kantelaars. Ook Jan Rotmans komt in de serie aan het woord.

 

Opsterland en zomereenzaamheid goed op de kaart!

Burgemeester van Selm en ik bij kick-off 06-06-2015

Burgemeester van Selm en ik bij kick-off 06-06-2015

De afgelopen tijd was er veel belangstelling van de pers voor de kick-off van de landelijke campagne van Coalitie Erbij “Wie nodig jij uit deze zomer?” die op 6 juni in Gorredijk plaats vond. Ik coördineerde deze actie. Zie ook de site van Timpaan Welzijn.
We waren te zien bij Radio en TV bij Omroep Fryslân.

Er verschenen mooie artikelen in de Friese dagbladen. In Sa! staat een interview met mij over zomereenzaamheid en Sa! TV maakte een film over de campagne. Opsterland en eenzaamheid staan goed op de kaart!

Burgemeester nodigt uit!
Burgemeester van Selm van de gemeente Opsterland verzorgde de aftrap van de campagne.Zij maakte bekend dat zij tien personen uit de gemeente uitnodigt om samen een wandeling te maken. Zij plaatste een handtekening op een mega grote ansichtkaart. Medewerkers van de gemeente, Timpaan Welzijn en De Friese Wouden deelden kaarten uit aan het winkelend publiek met de oproep deze te versturen naar iemand om gezamenlijk iets leuks te gaan doen.

Kaartje voor mijnheer Pier
De actie  leverde leuke gesprekken op. Luna Klos, een tienjarig meisje uit Jubbega, stal de show. Zij vertelde dat zij een kaartje ging sturen aan de 90-jarige mijnheer Pier met wie ze elke dag een praatje maakt voordat zij naar school gaat. Het leverde een mooi artikel in de Leeuwarder Courant op en ze werd gefilmd voor Sa! Tv.  Ze vertelde ons dat in een dag al haar wensen waren vervuld:  ze kwam én in de krant én op TV! Zie ook de film over de campagne.

http://https://youtu.be/XWptQx80mNE

De campagne gaat door!
Ondertussen gaat de campagne in de gemeente Opsterland gewoon door tot 15 augustus. En we gaan het natuurlijk volgen. Ik ben benieuwd naar de resultaten. U ook?

Wil je ook meedoen?
Wil je persoonlijk of als gemeente, bedrijf ook meedoen? Dat kan. Meer informatie kun je vinden op www.wienodigjijuit.nl Doen!