Geslaagd mini congres ” (Samen)werken aan eenzaamheid?!” Medemblik

foto Willie Medemblik

Op 28 september was er in Medemblik veel belangstelling voor het mini congres “Samen(werken) aan eenzaamheid?!”. Ik verzorgde een inleiding over de integrale aanpak eenzaamheid en leidde de plenaire discussie.
Er was een zeer gemêleerd gezelschap aanwezig bestaande uit professionals én vrijwilligers. Ook leden van de wijkteams en de gemeenteraad waren present.

Wethouder Joset Fit opent het mini congres

Wethouder Joset Fit opent het mini congres

Wethouder Fit: Vergeet de jongeren niet
De bijeenkomst werd geopend door wethouder Joset Fit.  Bij de gemeente Medemblik staat het thema eenzaamheid al jaren op de agenda. Fit zei blij te zijn dat het Rijk aan Medemblik financiën beschikbaar stelt om de lokale aanpak te versterken. Ze vindt het mooi dat de overheid, professionals én vrijwilligers vanmiddag aanwezig zijn om nieuwe inzichten op te doen en om praktische tools te ontdekken die samen ingezet kunnen worden in de strijd tegen eenzaamheid. Zij vroeg hierbij vooral de jongeren niet te vergeten.

Veel discussie
Na mijn inleiding over eenzaamheid en een toelichting op de signaleringskaart eenzaamheid met bijbehorende stappenplan gingen de deelnemers in groepen uiteen. En er werd wat afgediscussieerd!Elke groep had op een groot vel papier een aantal aandachtspunten opgeschreven. De belangrijkste werden plenair toegelicht. .

Een discussiegroep aan het werk

Een discussiegroep aan het werk

Samenwerking kan beter
Er werden heel wat aandachtspunten genoemd die met samenwerking  van doen hebben. Als belangrijkste punt werd genoemd dat de samenwerking tussen vrijwilligers en professionals op een aantal punten aan verbetering toe is.

Men moet elkaar beter kunnen vinden en weten wat iedereen doet. Er moet meer worden uitgewisseld. Er ontbreekt een coördinatiepunt. Nu weet men niet waar men met de signalen van eenzaamheid en/of “niet pluis” terecht kan.

Verscheidene deelnemers zeiden verrast te zijn van anderen te horen wat men al op het terrein van voorkómen van eenzaamheid doet. Neem bijvoorbeeld de non-profit organisatie WFpraat, een organisatie van en voor jongeren die leeftijdsgenoten een luisterend oor wil bieden. Daar bleek lang niet iedereen van op de hoogte te zijn.

Aandachtig gehoor tijdens congres

Aandachtig gehoor tijdens congres

Ook werden nieuwe ideeën gelanceerd
Het leuke van deze middag was dat het niet alleen bleef bij het benoemen van knelpunten en verbeterpunten. Er kwamen ook nieuwe ideeën naar voren.

Zo werd bijvoorbeeld als gemis ervaren dat er nog geen goede opvang is voor vrouwen die net hun partner hebben verloren. Juist dan kan eenzaamheid om de hoek komen kijken. Ook werd als suggestie een datingsite genoemd voor mensen die samen met elkaar willen gaan eten.

Nu al tot actie
De komende tijd gaat de organisatie een verslag maken van de bijeenkomst en de aandachtspunten verder uitwerken. Er komt een vervolg, maar men zal eerst het een en ander verder op een rijtje moeten zetten. Ik heb geadviseerd een vervolgbijeenkomst te beleggen om de aandachtspunten met degenen die dat willen,  om te zetten in actiepunten op basis waarvan men voor de komende jaren een gezamenlijk actieplan kan opstellen. Sommige punten worden direct al opgepakt. Zo gaat men binnenkort met de wijkcoördinatoren om de tafel om de aanpak van eenzaamheid af te stemmen. Ook gaat men direct aan de gang met het opzetten van een lotgenotengroep voor weduwen.

Volle zaal in Medemblik

Volle zaal in Medemblik

Wat een betrokken mensen
Ik vond het een heel bijzondere bijeenkomst en heb met veel plezier aan het congres meegewerkt. Het doet me deugd dat mensen niet wachten op een volgende bijeenkomst maar nu al een actiepunt oppakken zoals de logenotengroep. Ik trof een zaal vol zeer betrokken mensen aan. Ik vond het mooi te ervaren dat een deel van de vrijwilligers zich volledig herkenden in het verhaal dat ik hield over het versterken van de eigen regie en het belang van het hebben van een sterk sociaal netwerk. Het was ook heel bijzonder dat de  jongeren op het congres goed vertegenwoordigd waren en vol enthousiasme aan de discussie deelnamen.

Een ding staat vast. Op deze middag is een goede basis gelegd voor een gezamenlijke integrale aanpak. Ik kijk dan ook terug op een zeer geslaagd congres. Maar wij zijn er natuurlijk nog niet. Ik houd u op de hoogte over het vervolg!

Lianne Interviewt raadslid Zeilemaker over congres

Lianne interviewt raadslid Zeilemaker over congres

Binnenkort een film op internet
Lianne van Kralingen van lvkmedia heeft tijdens het congres een filmopname gemaakt. Dat heeft ze in opdracht van mij gemaakt omdat ik graag aan anderen wil laten zien hoe ik te werk ga en wat bezoekers ervan hebben gevonden.

De film komt binnenkort op mijn site. Kijken dus!

 

Met een kop koffie los je eenzaamheid niet op. Stappenplan van signaal naar aanpak.

Stappenplan eenzaamheid/nietpluis

Stappenplan eenzaamheid/niet pluis       van signaal naar aanpak

Wanneer je een beleidsambtenaar of wethouder van een middelgrote gemeente vraagt een top 3 te maken van problemen waar men zich zorgen over maakt, is de kans groot dat eenzaamheid en sociaal isolement zeer hoog scoren.

 

Het houdt velen bezig en er wordt ook van alles gedaan, maar dé oplossing hebben we nog niet voorhanden.

“Maar hoe effectief is dit eigenlijk allemaal?” vraag ik me wel eens af. “En kan het niet anders?”. Want ondanks alle goede bedoelingen blijven de cijfers aan de hoge kant. Daar komt nog eens bij dat onjuiste aannames over eenzaamheid en de aanpak ervan een meer structurele aanpak in de weg kunnen staan. Maar hoe dan wel?

Een kop koffie lost eenzaamheid niet op!
Gemeenten en wijkteams die proberen eenzaamheid aan te pakken, doen in hun enthousiasme niet altijd het juiste. Er wordt dan vaak voorbijgegaan aan wat de eenzame zelf wil. Dan worden er door wijkteams baby-gym, een koffieochtend of een gezamenlijke maaltijd georganiseerd. Dat is allemaal goed bedoeld, maar een kop koffie lost niet op dat je een partner mist. En misschien wil die persoon wel helemaal geen koffie, maar liever vrijwilligerswerk doen. Het vraagt juist om een individuele aanpak en een persoonlijk plan. Er is de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar wat eenzaamheid is en wat wel en niet werkt. Dit is nog te weinig bekend bij de mensen uit de praktijk. Zo zijn er bijvoorbeeld verschillende soorten eenzaamheid die elk weer een andere aanpak vergen.

En wat wil de persoon zelf?
Het belangrijkste is dat de persoon om wie het gaat, zelf aangeeft wat hij of zij wil en dat daar naar geluisterd wordt. En dat de regie bij de persoon zelf blijft. Je gaat in gesprek. Is iemand echt eenzaam? Heeft de persoon er last van? Wil hij er zelf wel wat aan doen? Deze aanpak, gebaseerd op eigen regie en samenwerking, komt nog te weinig voor. Er kan bovendien ook nog sprake zijn van vraagverlegenheid van de hulpvrager en handelingsverlegenheid van de hulpgever. Om hier wat aan te doen, hebben een aantal Wmo werkplaatsen en Coalitie Erbij de training Doorbreek eenzaamheid en sociaal isolement ontwikkeld. Het werkboek is onlangs gepubliceerd. Professionals én vrijwilligers kunnen veel baat bij deze training hebben.

Eenzaamheid komt niet alleen bij ouderen voor!
Nog veel gemeenten denken ten onrechte dat eenzaamheid alleen bij ouderen voorkomt. Die vlieger gaat echter alleen op voor de kwetsbare ouderen op zeer hoge leeftijd. Ze doen daarmee andere doelgroepen zoals mensen zonder werk, mantelzorgers, personen met een licht verstandelijke beperking, allochtonen en niet te vergeten de jongeren ernstig tekort. Ik vind dat elke gemeente in kaart zou moeten brengen welke groepen extra risico lopen en daarbij in ieder geval de jongeren niet te vergeten.

Integrale aanpak werkt in gemeente Opsterland
Ik heb de afgelopen jaren met veel plezier in de gemeente Opsterland samen met de gemeente, professionele organisaties op het terrein van wonen, zorg en welzijn en vrijwilligersorganisaties een integrale aanpak eenzaamheid ontwikkeld. Centraal in die aanpak staat een signaleringskaart met een praktisch verwijssysteem. Voor specifieke doelgroepen maakten we plannen van aanpak. Opsterland is nu aan de borging toe. Een breed samengestelde cursusgroep bestaande uit wijkverpleegkundigen, social workers, het gebiedsteam en vrijwilligers volgen op dit moment een training Aanpak eenzaamheid die ik samen met de Wmowerkplaats Friesland heb ontwikkeld.

Stappenplan eenzaamheid /niet pluis: van signaal naar aanpak probleem
De integrale aanpak is nog steeds aan het doorontwikkelen. Zo is er op 28 september in gemeente Medemblik een mini congres “Samen(werken) aan eenzaamheid?! Signaleren en dan”. Daar wordt samen met de organisaties besproken hoe het door mij ontwikkelde stappenplan niet alleen ingezet kan worden voor eenzaamheid maar ook voor problemen in het algemeen. Op die manier wordt de aanpak geïntegreerd in de aanpak van de (sociale) wijkteams.

Dat zou wel eens heel effectief kunnen zijn. Wie weet. Ik houd u op de hoogte!

Noot
Deze bijdrage is in iets gewijzigde tekst opgenomen op de site van gemeente.nu met als titel “Integrale aanpak eenzaamheid én een kop koffie werken”