Aanpak Eenzaamheid Opsterland voorbeeld andere gemeenten?!

Zes jaar geleden vroeg gemeente Opsterland aan Timpaan Welzijn onderzoek te doen naar eenzaamheid. Die opdracht nam ik graag aan. Tijdens mijn studie Sociale Gerontologie volgde ik hierover veel colleges. Die kennis kon ik goed gebruiken om een integrale aanpak eenzaamheid te ontwikkelen. En een actieplan om eenzaamheid te voorkomen.

Maar die aanpak kwam er niet vanzelf. Al jaren trekken gemeente, vrijwilligersorganisaties, professionele instellingen samen op en investeren hier veel tijd en energie in. Tijdens het landelijke eenzaamheidscongres van Coalitie Erbij in september ga ik over die aanpak iets vertellen.

Wat is integrale aanpak?

Integrale aanpak houdt in dat er sprake is van een gezamenlijke visie en aanpak die breed gedragen wordt.

overhandiging eerste signaleringskaart aan wethouder Wietze Kooistra (mei 2012)

overhandiging eerste signaleringskaart aan wethouder Wietze Kooistra (mei 2012)

Centraal staat een signaleringskaart met een praktisch verwijssysteem. Voor specifieke doelgroepen wordt een apart plan van aanpak gemaakt.

Eenzaamheid los je niet op met activiteiten

Eenzaamheid is iets heel persoonlijks en komt op alle leeftijden voor. Nog te vaak wordt voorbijgegaan aan wat degene zelf graag wil. Dan worden er goedbedoeld koffieochtenden georganiseerd, maar dat lost niet op dat jij een partner mist. Het vraagt juist om een individuele aanpak en een persoonlijk plan gebaseerd op eigen regie.

Kennisdeling is belangrijke basis

Wanneer je iets wilt doen aan eenzaamheid moet je weten wat eenzaamheid is, bij wie het voorkomt, hoe je signaleert en weten wat wel en vooral wat niet werkt. Daarom besteden we in Opsterland continu veel aandacht aan voorlichting en training van vrijwilligers en professionals. We organiseren workshops over signaleren en samenwerking en leiden vrijwilligers op tot netwerkcoaches.

Ik ontwikkelde samen met de NHL (Noordelijke Hogeschool Friesland) een training aanpak eenzaamheid die door een breed samengestelde cursusgroep van wijkverpleegkundigen, sociaal werkers, het gebiedsteam en vrijwilligers werd gevolgd.

Nieuwe methodes en projecten
We ontwikkelen ook allerlei nieuwe projecten gericht op preventie. In Gorredijk is Buur & Co dat gericht is op samenredzaamheid in de buurt. Het project Welzijn op Recept staat in de steigers. Opbouwwerkers en wijkverpleegkundigen bezoeken samen appartementen waar senioren wonen en gaan in gesprek over eenzaamheid.

Wijnjewoude is als pilotdorp met het thema eenzaamheid bezig en organiseert in de Kom Erbij Week voor het dorp een symposium over saamhorigheid en eenzaamheid. Ook organiseerde zij in de stille periode van de zomer voor senioren een High Coffee.

Gemeente Opsterland goed voorbeeld voor andere gemeenten

We zijn nu bezig met de borging van de aanpak. Al die jaren heb ik als projectleider integrale aanpak eenzaamheid met heel veel plezier samengewerkt met de gemeente Opsterland en andere organisaties. Ik vind het geweldig dat de gemeente Opsterland tot nu toe zoveel heeft geïnvesteerd in dit project. Daar kunnen nog heel veel gemeenten een voorbeeld aan nemen!

Willie Oldengarm is als projectleider Integrale Aanpak Eenzaamheid werkzaam bij Timpaan Welzijn en werkt als zelfstandig adviseur gespecialiseerd in eenzaamheid.

 

Deze blog verscheen in de Week tegen Eenzaamheid op de site van Sociaal Werk Nederland.

 

Stappenplan eenzaamheid/nietpluis

Stappenplan eenzaamheid/nietpluis

Meer informatie over het door mij ontwikkelde Stappenplan eenzaamheid / niet pluis en de signaleringskaart vindt u hier.

 

 

Informatiemarkt ToekomstWonen.Nu groot succes

IMG_1293 logo toekomstwonen.nu

Op zaterdag 5 maart was er veel belangstelling voor de informatiemarkt ToekomstWonen.Nu . Bijna 1000 personen waren die dag naar het Linde College te Wolvega gekomen. Alle 60 plussers uit de gemeente Weststellingwerf waren persoonlijk door de gemeente uitgenodigd met als doel ze (vroegtijdig) na te laten denken  welke acties ze kunnen ondernemen om zo lang mogelijk veilig en comfortabel te kunnen blijven wonen.

De senioren konden kennismaken met allerlei diensten op het terrein van wonen, zorg, welzijn, veiligheid , beweging, technologie en domotica. Er werden negen lezingen en workshops verzorgd. Ruim veertig bedrijven en instellingen werkten aan de informatiemarkt mee.Ik was betrokken bij de workshop Prettig ouder worden in je eigen dorp en de actie Eenzaamheid. Wat doe jij eraan?

‘ToekomstWonen.nu’ is een initiatief van de verenigingen van Plaatselijk Belang van de dorpen De Hoeve, Oldeholtpade, Nijeholtpade, Oosterstreek en Zandhuizen. De organisatie draaide volledig op vrijwilligers. Drijvende kracht achter de organisatie is Trijntje Köhler.  Ik heb jarenlang met haar samengewerkt toen zij nog als beleidsmedewerker woonservicegebieden bij de gemeente Opsterland werkte. Zij is nu gepensioneerd en woont in de gemeente Weststellingwerf . In 2014 was zij nauw betrokken bij een zelfde soort evenement in Beetsterzwaag.

Winteractie Wat doe jij tegen eenzaamheid ?

Actie Eenzaamheid. Wat doe jij eraan?

Actie Eenzaamheid. Wat doe jij eraan?

Trijntje Köhler had mij benaderd met de vraag of ik mogelijkheden zag op de informatiemarkt aandacht te besteden aan het thema eenzaamheid. Wij hebben er toen voor gekozen ons aan te sluiten bij de landelijke winteractie Eenzaamheid. Wat doe jij er aan ?  van Coalitie Erbij.

 

Het thema zou ik ook aankaarten tijdens de workshop Prettig Ouder worden.

Tijdens de informatiemarkt gingen medewerkers van Timpaan Welzijn in gesprek met bezoekers over het onderwerp eenzaamheid. Bezoekers kregen de gelegenheid op te schrijven wat te doen tegen eenzaamheid. Er werden die dag behoorlijk wat tips verzameld. Ook  het Netwerk tegen dementie Tinz deed hier actief aan mee en haalde mensen over iets op te schrijven. Timpaan Welzijn gaat alle tips nog op een rijtje zetten en publiceert daarna de uitkomsten,

Veel belangstelling voor workshop Prettig ouder worden

workshop prettig ouder wordenSamen met ouderenadviseur Wiesje Evers verzorgde ik de workshops Prettig ouder worden in je eigen dorp. We waren blij verrast dat hiervoor veel belangstelling bleek te zijn. Tijdens de workshop ging ik in gesprek met de deelnemers welke factoren van belang zijn om prettig ouder te worden. Tijdens mijn studie Sociale Gerontologie heb ik mij veel met dit onderwerp bezig gehouden.

De 3 G´s: Geschikt wonen, Garantie op zorg en Gezelligheid
Ik vertelde de deelnemers dat uit onderzoek naar voren is gekomen dat er sprake is van de zogenaamde 3 G´s die bijdragen aan het prettig wonen : Geschikt wonen (dat is inclusief de woonomgeving), Garantie op zorg en Gezelligheid. En dat met name het hebben van de gezelligheid of het hebben van betekenisvolle contacten de belangrijkste van de drie factoren  is die bijdraagt aan prettig wonen.

Wat is de beste remedie tegen eenzaamheid?
Ook gingen we in gesprek met elkaar over de vraag wat de beste remedie is tegen eenzaamheid.  Uit onderzoek blijkt dat in de gemeente Weststellingwerf 34 % matig tot zeer eenzaam is. Ik haalde  een mooi interview met professor Theo van van Tilburg in de Telegraaf aan die daarin als belangrijkst advies zegt:

Op tijd zorgen dat je een gevarieerd sociaal netwerk hebt. Dus niet alleen maar mensen van je eigen leeftijd. Wezenlijke gesprekken kunnen hebben met gelijkgestemden, daar gaat het om. Als je zo’n netwerk op je tachtigste niet hebt, is het heel moeilijk, zo niet onmogelijk, het alsnog te gaan vormen (Telegraaf van 27 februari 2016)

De mensen droegen zelf ook allerlei oplossingen aan. Zo noemde men het doen van vrijwilligerswerk, het organiseren van laagdrempelige ontmoetingsactiviteiten in de dorpen of het samen koken. Maar het allerbelangrijkste vond men dat mensen er uiteindelijk zelf iets aan moeten doen. En degene die daar wat moeite mee heeft, zou daar hulp bij moeten krijgen.

Komt er een vervolg?

Het viel mij op dat de senioren zeer gericht naar de informatiemarkt waren gekomen en zich goed lieten informeren. Ik denk  dat het een goed idee zou zijn hier de komende tijd nog meer aandacht aan te besteden door bijvoorbeeld per dorp bijeenkomsten te beleggen dan wel een cursus Prettig wonen in je eigen dorp aan te bieden. Dit met als doel (ook andere) ouderen te ondersteunen hun eigen keuzes te maken en zelf  in actie te komen.

Grote pluim voor de organisatoren!

De informatiemarkt was een groot succes. Ik heb alleen maar lovende berichten gehoord van zowel de organisaties die mee hebben gedaan als de bezoekers. Alles was tot in de puntjes verzorgd. De organisatoren hebben een grote pluim verdiend.