Aanpak Eenzaamheid Opsterland voorbeeld andere gemeenten?!

Zes jaar geleden vroeg gemeente Opsterland aan Timpaan Welzijn onderzoek te doen naar eenzaamheid. Die opdracht nam ik graag aan. Tijdens mijn studie Sociale Gerontologie volgde ik hierover veel colleges. Die kennis kon ik goed gebruiken om een integrale aanpak eenzaamheid te ontwikkelen. En een actieplan om eenzaamheid te voorkomen.

Maar die aanpak kwam er niet vanzelf. Al jaren trekken gemeente, vrijwilligersorganisaties, professionele instellingen samen op en investeren hier veel tijd en energie in. Tijdens het landelijke eenzaamheidscongres van Coalitie Erbij in september ga ik over die aanpak iets vertellen.

Wat is integrale aanpak?

Integrale aanpak houdt in dat er sprake is van een gezamenlijke visie en aanpak die breed gedragen wordt.

overhandiging eerste signaleringskaart aan wethouder Wietze Kooistra (mei 2012)

overhandiging eerste signaleringskaart aan wethouder Wietze Kooistra (mei 2012)

Centraal staat een signaleringskaart met een praktisch verwijssysteem. Voor specifieke doelgroepen wordt een apart plan van aanpak gemaakt.

Eenzaamheid los je niet op met activiteiten

Eenzaamheid is iets heel persoonlijks en komt op alle leeftijden voor. Nog te vaak wordt voorbijgegaan aan wat degene zelf graag wil. Dan worden er goedbedoeld koffieochtenden georganiseerd, maar dat lost niet op dat jij een partner mist. Het vraagt juist om een individuele aanpak en een persoonlijk plan gebaseerd op eigen regie.

Kennisdeling is belangrijke basis

Wanneer je iets wilt doen aan eenzaamheid moet je weten wat eenzaamheid is, bij wie het voorkomt, hoe je signaleert en weten wat wel en vooral wat niet werkt. Daarom besteden we in Opsterland continu veel aandacht aan voorlichting en training van vrijwilligers en professionals. We organiseren workshops over signaleren en samenwerking en leiden vrijwilligers op tot netwerkcoaches.

Ik ontwikkelde samen met de NHL (Noordelijke Hogeschool Friesland) een training aanpak eenzaamheid die door een breed samengestelde cursusgroep van wijkverpleegkundigen, sociaal werkers, het gebiedsteam en vrijwilligers werd gevolgd.

Nieuwe methodes en projecten
We ontwikkelen ook allerlei nieuwe projecten gericht op preventie. In Gorredijk is Buur & Co dat gericht is op samenredzaamheid in de buurt. Het project Welzijn op Recept staat in de steigers. Opbouwwerkers en wijkverpleegkundigen bezoeken samen appartementen waar senioren wonen en gaan in gesprek over eenzaamheid.

Wijnjewoude is als pilotdorp met het thema eenzaamheid bezig en organiseert in de Kom Erbij Week voor het dorp een symposium over saamhorigheid en eenzaamheid. Ook organiseerde zij in de stille periode van de zomer voor senioren een High Coffee.

Gemeente Opsterland goed voorbeeld voor andere gemeenten

We zijn nu bezig met de borging van de aanpak. Al die jaren heb ik als projectleider integrale aanpak eenzaamheid met heel veel plezier samengewerkt met de gemeente Opsterland en andere organisaties. Ik vind het geweldig dat de gemeente Opsterland tot nu toe zoveel heeft geïnvesteerd in dit project. Daar kunnen nog heel veel gemeenten een voorbeeld aan nemen!

Willie Oldengarm is als projectleider Integrale Aanpak Eenzaamheid werkzaam bij Timpaan Welzijn en werkt als zelfstandig adviseur gespecialiseerd in eenzaamheid.

 

Deze blog verscheen in de Week tegen Eenzaamheid op de site van Sociaal Werk Nederland.

 

Stappenplan eenzaamheid/nietpluis

Stappenplan eenzaamheid/nietpluis

Meer informatie over het door mij ontwikkelde Stappenplan eenzaamheid / niet pluis en de signaleringskaart vindt u hier.

 

 

Wie nodig jij uit deze zomer?

Zomeractie Coalitie Erbij

Zomeractie Coalitie Erbij

De landelijke actie van Coalitie Erbij “Wie nodig jij uit deze zomer?”  is weer begonnen. Het roept mensen op om iemand uit te nodigen die niet zoveel de deur uit komt.

Of iemand die je het oog bent verloren. Voor een bezoek of om samen op pad te gaan. Vorig jaar wijdde ik hier een column aan.

 

Ik vertelde dat ik van plan was om mijn tante uit te nodigen in de zomervakantie om bij mijn moeder op bezoek te gaan. Helaas kwam vorig jaar van mijn idee niets terecht omdat mijn moeder overleed voordat ik het plan ten uitvoer kon brengen.

Wie ga ik nu uitnodigen?

Ik bezoek al meer dan twintig jaar dezelfde kapper in De Wijk. Het kappersbezoek werd bijna altijd afgesloten met een bakje koffie “doen” bij een familie die pal tegenover de kapper woonde. Ik kende de familie goed van de tijd dat ik in De Wijk werkte en mijn kantoor aan hun huis grensde. Zij leefden altijd met iedereen mee.

Geheel onverwacht overleed de man des huizes aan een hartaanval. Een paar jaar daarna werd de echtgenote door een beroerte getroffen. Zij verhuisde noodgedwongen op vrij jonge leeftijd naar een verzorgingshuis.

Sindsdien had ik haar niet meer gezien. Totdat ik haar zomaar ineens bij mijn kapper tegenkwam. Het was een emotionele ontmoeting.

Binnenkort ga ik bij haar op bezoek. Om de banden weer aan te halen en bij te praten. En ik weet zeker dat het niet bij dat ene bezoekje blijft.

En wie nodig jij uit?

Vrijwilligers in Wijnjewoude actief voor Wie nodig jij uit?

Vrijwilligers in Wijnjewoude actief voor Wie nodig jij uit?

Coalitie Erbij kent 20 koploperplaatsen die extra aandacht besteden aan een (integrale) aanpak van eenzaamheid. De gemeente Opsterland is een van hen. Samen met Timpaan Welzijn en de dorpen maken ze hier werk van. Zo gaan mensen van de werkgroep eenzaamheid/saamhorigheid van Wijnjewoude op pad om inwoners uit hun dorp op te roepen in de zomer iemand uit te nodigen. En zij delen zelf in samenwerking met Thuiszorg kaarten uit om ouderen in de zomer uit te nodigen voor een “hi Coffee”.

Wie volgt?

Je kunt vanaf de website http://www.wienodigjijuit.nl/ een e-kaartje sturen of kaarten bestellen. Maar je kunt natuurlijk ook gewoon de telefoon pakken en direct een afspraak met iemand maken! Gewoon doen dus.

Deze column verschijnt in verkorte versie op 14 juli in de SA!

Jong en eenzaam. Wat doe je er aan?

2015-04-04 13.09.37-1Enige tijd geleden promoveerde Gerine Lodder op een onderzoek naar eenzaamheid bij jongeren. Hoewel jongeren voortdurend omringd zijn door leeftijdsgenoten, blijken ze tot de eenzaamste groep in de samenleving te behoren. Sommige onderzoeken laten volgens haar zien dat ernstige eenzaamheid bij jongeren even vaak voorkomt als bij 75-plussers.

Ik ben blij dat er in Nederland eindelijk onderzoek wordt gedaan naar eenzaamheid bij jongeren. Ten onrechte beperkt het onderzoek zich vaak tot de ouderen. Het geeft ons nog te weinig handvatten om het probleem voortvarend op te kunnen pakken. Nader onderzoek is dringend gewenst. Wat kunnen we dan wel doen?

Ik moet in dit verband nog wel eens terug denken aan de tijd dat ik zelf jong was en voor de eerste keer met eenzaamheid werd geconfronteerd.

Schoolfoto Highschool (1972)

Schoolfoto Highschool (1972)

Ik ging op 17-jarige leeftijd als uitwisselingsstudent naar Amerika. Ik maakte veel vrienden, maar ik was doodongelukkig in het gezin waar ik verbleef. Ik was heel eenzaam omdat ik er met weinig mensen over kon praten. De vader van het gezin was voorzitter van het schoolbestuur van de Highschool. Wanneer ik het probleem bij docenten aankaartte, zeiden ze dat ze niets voor mij konden doen omdat zij bang waren voor hun positie.

Er was gelukkig één persoon in mijn omgeving die niet haar hoofd omdraaide. Dat was nicht Norma die mij babysitter van haar kinderen had gemaakt zodat ik een mooi excuus had wanneer ik het gezin wilde ontvluchten. Ze steunde mij bij het nemen van mijn besluit het gezin uiteindelijk te verlaten.

Daarna had ik een geweldige tijd in een ander gezin en was de eenzaamheid voorbij.

Ik gun iedere jongere een “Norma” waar zij met hun kleine en grote zorgen terecht kunnen. Dat zou volgens mij al heel wat eenzaamheid kunnen voorkomen. Wat vind jij?

 

Deze column verscheen 8 juni in de SA!

Niemand wil vergeten worden

2015-04-04 13.09.37-1Laatst werden we opgeschrikt door het bericht dat in Meppel een overleden man van 70 jaar was gevonden. Hoogstwaarschijnlijk was hij al vier maanden dood.
Vorig jaar werd in diezelfde gemeente een vrouw gevonden die twee weken levenloos in haar haar huis had gelegen.

Vaak wordt gedacht dat dit soort incidenten alleen in de grote steden in het westen voorkomen, maar dat blijkt al lang niet meer het geval te zijn. Volgens de politie komt het regelmatig voor, maar het komt niet altijd in het nieuws. Uit een inventarisatie van de GGD in 2014 bleek dat elk jaar minimaal 36 doden langer dan twee maanden onopgemerkt in huis liggen.

Onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau wees onlangs uit dat het sociaal isolement ook bij ouderen op het platteland voorkomt.

Heeft de maatschappij hierbij een taak?
Bijzonder Hoogleraar ‘Empowerment van Kwetsbare Ouderen’ Anja Machielse die jarenlang onderzoek doet bij ouderen die geïsoleerd leven, geeft aan dat de ouderen die zij interviewde niet zo zeer bang waren om dood te gaan, maar zij maakten zich wel zorgen dat er niemand bij zou zijn. Hulpverleners kunnen een vertrouwensband met de zonderlingen opbouwen, stelt Machielse.

In een interview met het Algemeen Dagblad op 11 maart 2014 zegt zij hierover:

“Zolang ze niet te opdringerig zijn en het leven van deze mensen niet willen veranderen. De meeste geïsoleerden hechten grote waarde aan een contactpersoon. Als er maar één iemand is die weet dat ze bestaan, die weet hoe ze heten. Dat is vaak genoeg voor deze mensen”.

Volgens Machielse moeten we weer toe naar een samenleving waar we meer op elkaar letten. Zowel van de kant van de hulpverlener als door de omwonenden.

Maar hoe pak je dat op?
In Rotterdam heb je het plan “Voor mekaar” met de actie “Ik laat je niet alleen” en de lief-en leedstraten. In Opsterland heb je de integrale aanpak eenzaamheid, de dorpssteunpunten met de (vrijwillige) “meitinkers” die bij lief en leed de mensen bezoeken , de voorlichtingscampagnes tegen eenzaamheid en de telefooncirkels. Er zijn vast wel andere ideeën. Ik hoor het graag.

Deze column verscheen 27 april in de Sa!

Doe ik er nog wel toe?

2015-04-04 13.09.37-1Afgelopen week bezocht ik tijdens een bijeenkomst van Coalitie Erbij een workshop die was gewijd aan het thema Eenzaamheid en Zingeving. Coalitie Erbij is een landelijke organisatie die zich inzet voor de strijd tegen eenzaamheid.

De gemeente Opsterland – de gemeente waar ik de functie projectleider integrale aanpak eenzaamheid vervul- is een van de twintig koploperplaatsen van Coalitie Erbij die werk maakt van een lokale aanpak eenzaamheid. De workshop werd gegeven door een instituut voor levensvragen dat wil bevorderen dat er met elkaar meer wordt gesproken over onderwerpen die er in het leven toe doen.

Wat is zingeving?

Zingeving betekent letterlijk “betekenis geven aan iets”. Wat is de zin van het leven? Wat doe ik met de tijd die mij nog rest? Wat betekent mijn leven voor anderen? Vragen die wat sterker kunnen opspelen wanneer er iets in het persoonlijke leven gebeurt. Het verlies van een dierbare, ernstig ziek worden, werk kwijtraken of met pensioen gaan.

Een vertrouwelijk gesprek kan dan soelaas bieden, maar niet iedereen heeft die mogelijkheid. Er kan dan sprake zijn van leegte en innerlijke eenzaamheid. Dat wordt ook wel existentiële eenzaamheid genoemd.

Op mijn werk komt ook existentiële eenzaamheid voor. Ik was laatst behoorlijk geschrokken toen ik van een ouderenadviseur hoorde dat het haar was opgevallen dat ouderen zich in toenemende mate afvroegen of zij er nog wel mochten zijn nu de kosten van de zorg zo erg stijgen.

Workshop Eenzaamheid en Zingeving 22-03-2016

Workshop Eenzaamheid en Zingeving 22-03-2016

Existentiële eenzaamheid komt ook bij jongeren voor!

Existentiële eenzaamheid komt echter niet alleen voor bij volwassenen en ouderen. Uit onderzoek blijkt dat jongeren hier ook veel last van kunnen hebben.
De workshopleider gaf aan dat al veel problemen zijn op te lossen met een goed gesprek.

Maar hoe gaan we dat in de praktijk aanpakken?

 

Deze column is 30 maart geplaatst in Sa!

 

 

 

 

 

 

 

Informatiemarkt ToekomstWonen.Nu groot succes

IMG_1293 logo toekomstwonen.nu

Op zaterdag 5 maart was er veel belangstelling voor de informatiemarkt ToekomstWonen.Nu . Bijna 1000 personen waren die dag naar het Linde College te Wolvega gekomen. Alle 60 plussers uit de gemeente Weststellingwerf waren persoonlijk door de gemeente uitgenodigd met als doel ze (vroegtijdig) na te laten denken  welke acties ze kunnen ondernemen om zo lang mogelijk veilig en comfortabel te kunnen blijven wonen.

De senioren konden kennismaken met allerlei diensten op het terrein van wonen, zorg, welzijn, veiligheid , beweging, technologie en domotica. Er werden negen lezingen en workshops verzorgd. Ruim veertig bedrijven en instellingen werkten aan de informatiemarkt mee.Ik was betrokken bij de workshop Prettig ouder worden in je eigen dorp en de actie Eenzaamheid. Wat doe jij eraan?

‘ToekomstWonen.nu’ is een initiatief van de verenigingen van Plaatselijk Belang van de dorpen De Hoeve, Oldeholtpade, Nijeholtpade, Oosterstreek en Zandhuizen. De organisatie draaide volledig op vrijwilligers. Drijvende kracht achter de organisatie is Trijntje Köhler.  Ik heb jarenlang met haar samengewerkt toen zij nog als beleidsmedewerker woonservicegebieden bij de gemeente Opsterland werkte. Zij is nu gepensioneerd en woont in de gemeente Weststellingwerf . In 2014 was zij nauw betrokken bij een zelfde soort evenement in Beetsterzwaag.

Winteractie Wat doe jij tegen eenzaamheid ?

Actie Eenzaamheid. Wat doe jij eraan?

Actie Eenzaamheid. Wat doe jij eraan?

Trijntje Köhler had mij benaderd met de vraag of ik mogelijkheden zag op de informatiemarkt aandacht te besteden aan het thema eenzaamheid. Wij hebben er toen voor gekozen ons aan te sluiten bij de landelijke winteractie Eenzaamheid. Wat doe jij er aan ?  van Coalitie Erbij.

 

Het thema zou ik ook aankaarten tijdens de workshop Prettig Ouder worden.

Tijdens de informatiemarkt gingen medewerkers van Timpaan Welzijn in gesprek met bezoekers over het onderwerp eenzaamheid. Bezoekers kregen de gelegenheid op te schrijven wat te doen tegen eenzaamheid. Er werden die dag behoorlijk wat tips verzameld. Ook  het Netwerk tegen dementie Tinz deed hier actief aan mee en haalde mensen over iets op te schrijven. Timpaan Welzijn gaat alle tips nog op een rijtje zetten en publiceert daarna de uitkomsten,

Veel belangstelling voor workshop Prettig ouder worden

workshop prettig ouder wordenSamen met ouderenadviseur Wiesje Evers verzorgde ik de workshops Prettig ouder worden in je eigen dorp. We waren blij verrast dat hiervoor veel belangstelling bleek te zijn. Tijdens de workshop ging ik in gesprek met de deelnemers welke factoren van belang zijn om prettig ouder te worden. Tijdens mijn studie Sociale Gerontologie heb ik mij veel met dit onderwerp bezig gehouden.

De 3 G´s: Geschikt wonen, Garantie op zorg en Gezelligheid
Ik vertelde de deelnemers dat uit onderzoek naar voren is gekomen dat er sprake is van de zogenaamde 3 G´s die bijdragen aan het prettig wonen : Geschikt wonen (dat is inclusief de woonomgeving), Garantie op zorg en Gezelligheid. En dat met name het hebben van de gezelligheid of het hebben van betekenisvolle contacten de belangrijkste van de drie factoren  is die bijdraagt aan prettig wonen.

Wat is de beste remedie tegen eenzaamheid?
Ook gingen we in gesprek met elkaar over de vraag wat de beste remedie is tegen eenzaamheid.  Uit onderzoek blijkt dat in de gemeente Weststellingwerf 34 % matig tot zeer eenzaam is. Ik haalde  een mooi interview met professor Theo van van Tilburg in de Telegraaf aan die daarin als belangrijkst advies zegt:

Op tijd zorgen dat je een gevarieerd sociaal netwerk hebt. Dus niet alleen maar mensen van je eigen leeftijd. Wezenlijke gesprekken kunnen hebben met gelijkgestemden, daar gaat het om. Als je zo’n netwerk op je tachtigste niet hebt, is het heel moeilijk, zo niet onmogelijk, het alsnog te gaan vormen (Telegraaf van 27 februari 2016)

De mensen droegen zelf ook allerlei oplossingen aan. Zo noemde men het doen van vrijwilligerswerk, het organiseren van laagdrempelige ontmoetingsactiviteiten in de dorpen of het samen koken. Maar het allerbelangrijkste vond men dat mensen er uiteindelijk zelf iets aan moeten doen. En degene die daar wat moeite mee heeft, zou daar hulp bij moeten krijgen.

Komt er een vervolg?

Het viel mij op dat de senioren zeer gericht naar de informatiemarkt waren gekomen en zich goed lieten informeren. Ik denk  dat het een goed idee zou zijn hier de komende tijd nog meer aandacht aan te besteden door bijvoorbeeld per dorp bijeenkomsten te beleggen dan wel een cursus Prettig wonen in je eigen dorp aan te bieden. Dit met als doel (ook andere) ouderen te ondersteunen hun eigen keuzes te maken en zelf  in actie te komen.

Grote pluim voor de organisatoren!

De informatiemarkt was een groot succes. Ik heb alleen maar lovende berichten gehoord van zowel de organisaties die mee hebben gedaan als de bezoekers. Alles was tot in de puntjes verzorgd. De organisatoren hebben een grote pluim verdiend.

 

Gelukkig ouder worden

2015-04-04 13.09.37-1Op 22 februari bezocht ik een bijeenkomst van de Publieksacademie Friesland die was gewijd aan het thema “Gelukkig ouder worden“.

Het onderwerp trok me wel aan. Wie wil er niet gelukkiger worden?

We bekeken eerst een filmpje waar mensen van allerlei leeftijden de vraag beantwoordden wat voor hen persoonlijk geluk betekende. Daarna ging een panel bestaande uit ervaringsdeskundigen, twee hulpverleners van de ouderenpsychiatrie en een teamleider van een sociaal wijkteam in Leeuwarden onder leiding van een gespreksleider met elkaar in gesprek. Het publiek had daarna een half uur om vragen te stellen.

Ik was onaangenaam verrast over de toon van de discussie. Die werd in het begin al gezet door te stellen dat het ouder worden gepaard gaat met allerlei verliezen die kunnen leiden tot psychische klachten en depressies. Dat geldt echter niet voor alle ouderen. Eenzaamheid onder ouderen werd als groot probleem benoemd. Maar dé oudere bestaat niet. En alle ouderen zijn niet eenzaam. Zo worden ouderen over een kam geschoren.

Ook was ik zeer verbaasd om nog steeds van professionals te horen dat zij eenzaamheid denken te kunnen oplossen met activiteiten. Dan kunnen mensen zich nog eenzamer voelen! Te weinig aandacht werd besteed aan wat mensen zelf kunnen doen.

Eigenlijk is een uur veel te kort om zo’n onderwerp goed te kunnen bespreken. Zo werd het uiteindelijk geen discussie over gelukkig ouder worden maar over depressies en wat de hulpverlening te bieden heeft. Ik werd er in ieder geval niet gelukkiger van.

Deze column is 2 maart geplaatst in Sa!

Toelichting

De Publieksacademie Friesland is een initiatief van GGZ Friesland en de Leeuwarder Courant. Wil je meer weten over deze bijeenkomst? Kijk dan naar onderstaande video . Helaas is de opname beperkt gebleven tot het groepsgesprek en ontbreekt de interactie met het publiek. 

Maar kijkt u zelf.

 

 

Op de website van de publieksacademie Friesland kun je zien welke onderwerpen al eerder de revue zijn gepasseerd. Daar zitten naar mijn idee hele goede opnames bij. Ik denk dat men deze keer de plank een beetje heeft mis geslagen. Het thema eenzaamheid had men beter een keer apart kunnen behandelen. En dan met name de vraag wat ouderen er zelf aan kunnen doen.

Ga voor meer informatie over aanpak eenzaamheid naar www.willieoldengarm.nl/eenzaamheid/

Zie bijvoorbeeld het artikel in de Telegraaf waar Theo van Tilburg zegt:

Op tijd zorgen dat je een gevarieerd sociaal netwerk hebt. Dus niet alleen maar mensen van je eigen leeftijd. Wezenlijke gesprekken kunnen hebben met gelijkgestemden, daar gaat het om.  (De Telegraaf, 27 februari)

 

 

Eenzaamheid ook bij jongeren

logo Our life project!Hoe komen we toch van het hardnekkige misverstand af dat eenzaamheid alleen iets voor ouderen is? Het is namelijk helemaal niet waar. Tijdens mijn workshops en lezingen besteed ik daar dan ook altijd aandacht aan. Ook op mijn website is deze informatie terug te vinden.

Eenzaamheid komt op alle leeftijden voor. Ook bij jongeren. Eigenlijk weten we nog maar heel weinig over eenzaamheid bij deze leeftijdsgroep.  Jongeren komen hier nog heel weinig voor uit. Wel is bekend dat studenten heel eenzaam kunnen zijn.

Ik was dan ook blij verrast op internet het Our life project! tegen te komen. Het is een online platform voor en door jongeren. Kansrijke jongeren met elk een eigen verhaal en bagage, uit verschillende lagen van de bevolking, met verschillende achtergronden. Maar een ding hebben ze gemeen. Ze willen taboes doorbreken en moeilijk bespreekbare onderwerpen bespreekbaar maken. In de eerste editie van het project besteden ze aandacht aan het thema eenzaamheid.

Anne-Alicia Sklias , een Nederlandse presentatrice en danseres en bekend van haar deelname aan So You Can Think You Can Dance , is een van de oprichters van dit project. In onderstaand filmpje vertelt ze hoe je ondanks dat je bekend bent, je toch heel eenzaam kunt voelen.

 

Nooit meer alleen?

Foto Omroep Max: deelnemers Nooit meer Alleen

Foto Omroep Max: Deelnemers tv-serie

Vorig jaar werd ik benaderd door filmregiseur Claudine Everart. Zij was in opdracht van omroep MAX op zoek naar vijf eenzame ouderen die als hoofdpersoon wilden fungeren in een tv-serie.

En omdat ik gespecialiseerd ben in eenzaamheid kon ik haar allicht aan een of meerdere kandidaten helpen.

 

Er rust echter nogal een taboe op het onderwerp. Daarom had ik er een hard hoofd in of Claudine geschikte kandidaten voor haar serie zou kunnen vinden.

Haar idee sprak mij wel erg aan. Aan de hand van wat de hoofdpersonen meemaken laten zien wat gemeenten en zorg- en welzijninstellingen doen om eenzame mensen te bereiken en te helpen. Om zo andere mensen op een spoor te zetten om ook zelf iets aan hun eigen situatie te gaan doen.

De afgelopen weken werd de serie “Nooit meer alleen” uitgezonden. We konden meekijken hoe Lydia, Tiny, To, Henk en Koos een jaar lang onder begeleiding van een coach en met wat lokale hulp stappen zetten om hun sociale netwerk te verbeteren.

En ook al had ik  “Nooit meer eenzaam” een passender titel voor de serie gevonden. En vind ik het jammer dat het accent van de aanpak bij een intensieve training ligt. Eenvoudiger oplossingen zoals een adviesgesprek met een welzijnswerker of het inschakelen van een netwerkcoach blijven onbelicht.

Ik ben blij met de serie omdat eenzaamheid uit de taboesfeer wordt gehaald. Er met elkaar over praten helpt! En natuurlijk hoop ik dat de serie ook  andere mensen stimuleert een stap te zetten om een nieuwe wending aan hun leven te geven. Een goed voornemen voor het nieuwe jaar misschien?

Deze column is begin januari 2016 in Sa! geplaatst. Heeft u de uitzendingen gemist? Dan kunt u ze hier nog bekijken.

Signaleringskaart eenzaamheid opgenomen in studieboek

foto bijlage signaleringskaartBij uitgeverij Coutinho is onder redactie van Kees Penninx de publicatie  Kiezen en verbonden blijven. Krachtgericht werken met ouderen in de wijk” verschenen.  “Mijn” signaleringskaart eenzaamheid is als bijlage opgenomen. Een mooie opsteker. Het boek is  geschreven voor sociale professionals en studenten van sociale studies en opleidingen in de zorg.

Kiezen en verbonden blijven geeft zicht op hoe professionals de zelfredzaamheid en participatie van senioren in de wijk kunnen versterken, hoe sociaal isolement van ouderen voorkomen kan worden en hoe we  beter gebruik kunnen maken van de eigen kracht van ouderen.

In het boek is een hoofdstuk over Sociale Relaties opgenomen dat door Anja Machielse is geschreven. Anja Machielse is onlangs benoemd tot  bijzonder hoogleraar ‘Empowerment van kwetsbare ouderen’ aan de Universiteit voor Humanistiek. In het boek gaat zij in op het belang van het sociale netwerk van (kwetsbare) ouderen , behandelt verschillende vormen van sociale kwetsbaarheid en besteedt aandacht aan interventies om eenzaamheid en sociaal isolement tegen te gaan of op te heffen. De signaleringskaart eenzaamheid is op haar verzoek als bijlage bij het hoofdstuk opgenomen.

overhandiging eerste signaleringskaart aan wethouder Wietze Kooistra (mei 2012)

Overhandiging eerste signaleringskaart aan wethouder Wietze Kooistra (mei 2012)

De signaleringskaart heb ik samen met Job van ’t Veer van de NHL ontwikkeld in het kader van de integrale aanpak eenzaamheid van de gemeente Opsterland. In 2012 overhandigde ik het eerste exemplaar aan wethouder Wietze Kooistra van de gemeente Opsterland. Het bijzondere aan deze signaleringskaart is dat de kaart voorzien is van een handig stappenplan met een verwijssysteem. De signaleringskaart wordt nu ook in andere gemeenten gebruikt. De kaart bevat een lichte route en een niet pluis route. Ik was laatst bij een lezing van Anja Michielse over eenzaamheid voor landelijke sport-en cultuurverenigingen waar zij in haar presentatie ook “mijn” routes had opgenomen.

 

Stappenplan eenzaamheid/nietpluis

Stappenplan eenzaamheid/nietpluis

En ondertussen ben ik nu vanuit mijn bedrijf  bezig met het door ontwikkelen van de signaleringskaart.

De lichte route en de niet pluis route blijven vrijwel ongewijzigd. De enige nuttige toevoeging is dat het altijd belangrijks is contact te blijven onderhouden met de personen ook al willen ze verder geen hulp.

Die heb ik nu dan ook bij de lichte route toegevoegd.

In de workshops die ik geef, heb ik gemerkt dat de deelnemers dit een mooie aanvulling vinden.